Rodzaje mocowań odznak


W trakcie zbierania odznak zetknąłem się z wieloma różnymi sposobami mocowania zapięć na rewersie odznaki. Generalnie można podzielić je na pięć grup:

1) Kopyto

2) Agrafka

3) Szpilka

4) Pin

5) Śruba

Poniżej znajdziecie opisy typów mocowań, ich angielskie odpowiedniki oraz mini galerie zdjęć, które po kliknięciu pokazują zdjęcia w większym formacie i można obejrzeć mocowania bardzo dokładnie.


Kopyto (Buttonhole, Lapel, Crescent moon, Half moon, Horseshoe)


Poza nielicznymi wyjątkami, odznaki na kopyto były wydawane do końca lat sześćdziesiątych XX wieku. Tak zwane „kopyto” służyło do umieszczenia odznaki w butonierce marynarki. Najstarszy typ kopyta nazywany jest Trumpet Buttonhole, z powodu podobieństwa do trąbki. Potem pojawił się najbardziej rozpowszechniony typ kopyta, zwany ze względu na swój kształt Crescent Moon (półksiężyc). Na ostatnim zdjęciu kopyto w kształcie litery V, charakterystyczne dla okresu 1950-1970.


Piąty typ mocowania na kopyto posiada cechy „trumpet” oraz „v shape”. Wiek odznaki nieznany, prawdopodobnie lata 1930-te.
Alexander Clark Ltd, Hylton St, Birmingham

Szósty typ zapięcia do złudzenia przypomina „trumpet buttonhole”. Rożni się jednak brakiem zlokalizowanego centralnie otworu oraz wypukłością mocowania. Występuję w odznakach sprzed II wojny światowej.


Także wariant płaski. Odznaka pochodzi z 1909 roku.


Na zdjęciach poniżej przedstawiam najbardziej popularne typy agrafek, od najstarszych po obecne. Oddzielnie zapięcia stosowane przez firmę Coffer, gdyż pierwszy typ mocowania na ostatniej fotografii jest charakterystyczny właśnie dla tego producenta.



Czwarty typ mocowania odznaki przedstawia zdjęcie obok. Niestety nie znalazłem angielskiego odpowiednika tego rodzaju mocowania. Używany był najprawdopodobniej w latach 1950-tych i wcześniej.


Piąty typ zapięcia, który przypomina do pewnego stopnia agrafkę. Stosowany w bardzo starych odznakach z początku XX wieku.


Szpilka (Stickpin, Tie pin)


Ten rodzaj zapięcia jest bardzo popularny na kontynencie (m.in. w Polsce), ale w Anglii należy do rzadkości. Niemniej pewna partia odznak na szpilkę pojawiła się w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego stulecia. Najbardziej charakterystyczny typ to obejma na szpilce przytwierdzona na rewersie. Mniej rozpowszechnione rodzaje mocowania to szpilka wychodząca prosto z wytłoczki oraz na kółeczko przymocowane do rewersu.


 Pin (Pin, Butterfly clasp)


Ten rodzaj zapięcia został rozpowszechniony w drugiej połowie lat osiemdziesiątych. Wciąż ustępuje jednak agrafce. Najczęściej można spotkać zapięcie motylkowe na odznakach piłkarskich z Walii oraz najnowszych odznakach żużlowych. Niestety kluby motorowe coraz częściej produkują odznaki malowane, kiepskiej jakości i z tym typem mocowania. Trudno się dziwić, że odznaki na pin stają się powoli synonimem tandety, nie tylko ze względu na produkcję w południowo-wschodniej Azji.


Śruba (Screw)


Bardzo rzadki rodzaj zapięcia w odznakach angielskich, w chwili obecnej w zaniku. Ostatnie egzemplarze pochodziły z lat 1960-tych.